หมอสามัญประจำบ้าน

ต้องยอมรับว่าในปัจจุบัน เป็นโลกแห่งยุคดิจิตอล อินเตอร์เน็ต สื่อสังคมออนไลน์ ซึ่งแน่นอนว่ามันมีประโยชน์หลายอย่าง ทั้งในเรื่องการรับข้อมูลข่าวสาร การติดต่อสื่อสาร การงานอาชีพ แต่มันก็มาพร้อมกับปัญหา โดยเฉพาะกับ เด็กเล็กที่อายุน้อยกว่า 2 ปี เนื่องจากความรู้ความเข้าใจในเรื่องของภาษายังไม่ดีมากเพียงพอ ดังนั้นเด็กยังจะไม่เข้าใจสิ่งที่สื่อส่งออกมา ซึ่งสวนทางกับความเข้าใจของพ่อแม่ ที่คิดว่าการเลี้ยงลูกด้วยสื่ออิเล็กทรอนิกส์ จะทำให้ทักษะทางภาษา สังคม พัฒนาดีขึ้น .... ความเป็นจริง ไม่เป็นเช่นนั้นเลย ทำไม ? 1. การที่เด็กใช้เวลากับสื่ออิเล็กทรอนิกส์มากขึ้น จะทำให้เวลาที่ได้มีปฏิสัมพันธ์กับพ่อแม่ พี่น้องลดลง ใช้เวลาด้วยกันลดลง กิจกรรมที่ส่งเสริมพัฒนาการด้านภาษา การสื่อสารพูดคุยก็ลดลงด้วย ดังนั้นเด็กกลุ่มนี้ มีโอกาสที่จะมี พัฒนาการทางด้านภาษาที่ล่าช้า [Delay speech and Language development] 2. พ่อแม่บางท่านเล็งเห็นถึงปัญหาที่เกิดขึ้น พยายามเลือกโปรแกรมที่เหมาะสม และนั่งประกบให้การพูดคุยและสอน รวมถึงอธิบายสิ่งที่สื่อต้องการสอน ซึ่งถือเป็นสิ่งที่ดี.... แต่มีงานวิจัยของ Lavigne และคณะ เมื่อ...

ได้กลับมาเขียนblogอีกครั้งหนึ่ง หลังจากที่ชั่งใจอยู่นานว่าจะเขียนเรื่องอะไร ก็ย้อนกลับไปดูของเดิม ปรากฏว่า ของเก่าที่เราเคยเขียน ๆ ไป บางอย่างก็ไม่ทันสมัยแล้ว ความรู้ต่าง ๆ มันพัฒนาไปไกลมากขึ้นเรื่อย ๆ ดังนั้นผู้เขียนต้องแจ้งก่อนนะครับว่า ถ้าอ่านข้อมูลในblogนี้ ช่วยดูปีที่เขียนด้วยนะครับ อย่าเชื่อหมด 555 งั้นคงต้องเริ่มจากหัวข้อนี้ก่อนครับ เรื่องของวัคซีนในเด็ก ที่สมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย มีการ update ทุกปี ….ไม่ต้องกังวลไปครับ เพราะโดยส่วนใหญ่ ข้อมูลหรือตารางของวัคซีน ไม่ได้มีการเปลี่ยนแปลงมากนัก เริ่มจาก  1. BCG vaccine เป็นวัคซีนป้องกันวัณโรค โดยปีนี้ระบุชัดเจนเกี่ยวกับตำแหน่งการฉีด คือที่หัวไหล่ด้านซ้าย เนื่องจากที่ผ่านมา เรามีปัญหาว่ามีการฉีดวัคซีนนี้บริเวณอื่น ทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนตามมา รวมถึงทำให้เราไม่เห็นแผลเป็นจากการฉีดวัคซีน ส่งผลทำให้ไม่สามารถระบุได้ว่าผู้ป่วยได้รับวัคซีนตอนแรกเกิดแล้วหรือยัง [ในกรณีที่ไม่มีการบันทึกในสมุดวัคซีน] มีการสอบถามมาหลายครั้งถึงประสิทธิภาพของวัคซีน เพราะวัคซีนนี้มีการฉีดกันมานาน แต่ผู้ป่วยวัณโรคก็ยังคงมีมากอยู่…... ดัง...

Positive Parenting ( การเลี้ยงดูลูกเชิงบวก) เป็นการเลี้ยงลูกที่เต็มไปด้วยความรัก ความเอาใจใส่อย่างเหมาะสม ซึ่งจะส่งเสริมทำให้เด็กสามารถพัฒนา Executive function ทั้ง Working memory เรียนรู้ว่าถ้าทำพฤติกรรมนี้จะเกิดอะไรตามมา ครั้งต่อไปควจะรทำหรือไม่ควรทำ และสามารถนำมาพัฒนาต่อยอดต่อได้หรือไม่ Inhibitory control รู้จักควบคุมความคิด อารมณ์และพฤติกรรม เพื่อให้บรรลุถึงเป้าหมายที่วางเอาไว้ และ Cognitive flexibility รู้จักปรับตัวตามสถานการณ์ต่าง ๆ และกล้าแสดงการแก้ปัญหาอย่างมีความคิดสร้างสรรค์ (ซึ่งกล่าวไว้ละเอียดเมื่อคราวก่อนแล้ว ไปตามอ่านกันได้นะครับ) แล้ววิธีการเลี้ยงดูลูกเชิงบวกต้องทำอย่างไรบ้าง 1. Unconditional love and acceptance อันดับแรก พ่อแม่ต้องเข้าใจและยอมรับลูกของตนเองว่ามีทักษะ ความสามารถ ความถนัด และพื้นฐานอารมณ์เป็นอย่างไร ให้รักลูกในแบบที่ตัวเด็กเป็น ไม่เปรียบเทียบกับเด็กคนอื่น เช่น การที่มีลูกเป็น Slow to warm up child พ่อแม่ต้องเข้าใจพื้นฐานว่าเด็กเอง มีความกังวล อ่อนไหวง่ายและไม่กล้าแสดงออก หรือไม่เชื่อฟังพ่อแม่ เมื่อต้องเจอกับสถานการณ์ใหม่ ดังนั้นต้องให้เวล...

ดีใจที่ได้มาปัดฝุ่น blog นี้อีกรอบ หลังจากที่โดดไปแจมกับหลายที่ หวังว่าจะมีคนอ่านบ้างนะครับ (ถ้ามันจะเป็นประโยชน์ให้คนอ่าน สักคนสองคนก็ยังดี) ปัจจุบันถ้าเราไปดู รูปแบบการศึกษาที่เกิดขึ้นใหม่ในไทย โดยเฉพาะในช่วงปฐมวัย หรือวัยอนุบาล หลายโรงเรียนได้มีการปรับรูปแบบการเรียนการสอน จากเดิมที่ฝึกให้เขียน ฝึกให้อ่าน เปลี่ยนเป็นการเล่นบทบาทสมมติ การฝึกทักษะการดำรงชีวิตและการอยู่ร่วมกับผู้อื่น การฝึกศิลปะเสริมสร้างจินตนาการ เป็นต้น ซึ่งโดยรวมแล้วการศึกษาแนวใหม่ จะเน้นให้มีการพัฒนา EF หรือ Executive function ..... สิ่งที่เกิดขึ้นตามมาคือ พ่อแม่บางคนเองอาจจะไม่เข้าใจว่า EF สำคัญอย่างไร พ่อแม่จะสามารถส่งเสริม EF ได้ไหม แล้วจะส่งผลทำให้เรียนเขียนอ่านได้ช้าหรือไม่ ? ต้องตอบประเด็นหลังก่อนครับ ว่าการปรับเปลี่ยนการเรียนในช่วงปฐมวัย หรือวัยอนุบาล ที่เน้นทักษะ EF นั้น ไม่ได้ส่งผลกับทักษะการอ่าน การเขียนแต่อย่างไร เพราะสุดท้ายแล้วเด็กจะสามารถอ่านเขียนได้ ตามระดับพัฒนาการที่ล้อไปตามอายุของเด็กอยู่แล้ว แต่สำหรับ EF นั้น ช่วงปฐมวัย คืออายุ 3-6 ปี เป็นช่วงเวลาทองที่ Prefrontal cortex ในเนื้อสมองส่วนหน้า...

ทิ้งช่วงกับงานเขียนไปนาน ครั้งนี้ได้แรงบันดาลใจจากการดูภาพยนตร์ Brain on fire เรื่องย่อ เป็นเรื่องราวชีวิตของ Susannah Canalan นักข่าวสาวที่ USA อายุ 24 ปี วันร้ายคืนร้าย เธอเริ่มมีอาการเดี๋ยวร้องไห้ เดี๋ยวหัวเราะ หรือมีอาการแสดงคล้ายกับคนที่ถูกผีเข้าสิง ไม่สามารถควบคุมตนเองได้ ทำมือเท้าแปลกๆ หลังจากนั้นเริ่มมีหูแว่ว หวาดระแวง คิดว่าพ่อแม่หรือคนอื่นๆ จะเข้ามาทำร้าย พฤติกรรมที่ไม่ปกติ และอารมณ์ขึ้นๆ ลงๆ ทำให้แพทย์วินิจฉัยว่าเธอเป็นผู้ป่วยจิตเภท หรือ Schizophrenia ซึ่งยังไม่ทราบสาเหตุหรือวิธีการรักษา แต่ด้วยความที่พ่อแม่ของเธอ ไม่ยอมแพ้และไม่เชื่อว่าคนที่มีสุขภาพกายและจิตที่ดีอย่าง Susannah จะเป็นโรคจิตเภท จึงทำให้พบกับนายแพทย์ Souhel Najjar ซึ่งได้ค้นพบวิธีเล็กๆ ที่ยืนยันว่าเธอไม่ได้เป็นโรคจิตเภท แต่เป็นโรคความผิดปกติของสมอง โดยใช้วิธีการตรวจโดยให้เธอวาดรูปนาฬิกา ซึ่งเธอเขียนตัวเลขทั้ง 12 ตัวไว้ทางฝั่งขวาหมด แต่ฝั่งซ้ายว่างเปล่า ( แสดงถึงการมีภาวะ Visual neglect ซึ่งเกิดจากความผิดปกติของเนื้อสมองฝั่งขวา ทำให้ละเลย visual field ด้านซ้าย ) หลังจากนั้นจึงนำมาสู่การทำ brain biopsy ทำให้ทราบ...

เชื่อว่าในชีวิตของการเป็นหมอ น้องๆ น่าจะต้องเจอ เด็กผู้ชายมาปรึกษาเรื่อง มีเต้านม ซึ่งผมก็เคยเจอ เราจะมีแนวทาง หรือวิธีการ approach คนไข้อย่างไรบ้าง ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจก่อนว่า Gynecomastia ในผู้ชาย แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มคือ 1.Physiologic gynecomastia 2.Nonphysiologic gynecomastia 🎯 Physiologic gynecomastia   ตามปกติแล้วจะพบได้ใน 3 ช่วงอายุ ( Trimodal age distribution )  1. Newborns : เกิดจาก transplacental transfer of maternal estrogen ซึ่งจะหายภายใน 4 สัปดาห์ 2. Adolescents : พบในช่วงอายุ13-14 ปี ( Tanner 3-4 ) จะหายไปภายในระยะเวลา 6 เดือนถึง 2 ปี ซึ่งสามารถอธิบายได้จาก - increased Estradiol concentration - Lagging free testosterone production - increased tissue sensitivity to normal levels of estrogen 3. Men > 50 ปี ซึ่งมีสาเหตุมาจาก decreasing free testosterone levels ***แต่ถ้าเมื่อใดก็ตามเรา follow up คนไข้วัยรุ่นนานมากกว่า 2 ปี เราจะเรียกว่า "Persistent pubertal gynecomastia" หรืออายุมากกว่า 17ปี ต้องมองหาสาเหตุที่เป็น 🎯 Nonphysiologic gynecomastia เช่น  1...

ต่อเรื่องของ "นม" เพื่อไม่ให้ขาดช่วง เป็น Case ที่เจอตอนเทรนที่ศิริราชเช่นกัน อาจมีการเสริมแต่งบ้าง เพื่อให้ไม่ยากจนเกินไป  เด็กผู้หญิงอายุ 7 ปี 6 เดือน มาปรึกษาด้วยเรื่อ งมีหน้าอกโตมาประมาณ 8 เดือน โตขึ้นเรื่อยๆ ไม่มีเลือดออกทางช่องคลอด ตามองเห็นปกติ ไม่มีภาพซ้อนหรือเดินเซ ไม่มีปวดศีรษะ ปฏิเสธศีรษะกระแทกหรือติดเชื้อในสมอง Wt 42 kg ( > P97 ), Ht 136 cm ( > P 97) Breast : Tanner III 5.5*7 cm in diameter both sides Genitalia : pubic hair Tanner III Neuro : normal Film Bone age : 11 ปี  Growth chart : Provisional diagnosis + further investigation ? Precocious puberty  อยากที่ได้เคยกล่าวไป ผู้ป่วยรายนี้มีทั้ง 2nd sex characteristic + Growth spurt + Advanced bone age ซึ่งเข้าได้กับ Precocious puberty  หลังจากนั้นเราจำเป็นต้องแยก ว่าเป็น Gonadotropin dependent ( Central precocious puberty ) หรือ Gonadotropin independent ( Peripheral precocious puberty ) โดยการทำ LHRH stimulation test ต่อ  ดังนั้นสิ่งที่น้องต้องทำคือ ตรวจร่างกายให้ละเอียด ทำgrowth chart ย้อนหล...